Εισαγωγή των Κανόνων για Disguised Dividends

Η κυπριακή φορολογική μεταρρύθμιση εισάγει νέους κανόνες σχετικά με τα λεγόμενα “disguised dividends” που λαμβάνονται από φυσικά πρόσωπα μετόχους.

Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, φορολογικοί κάτοικοι Κύπρου φυσικά πρόσωπα ενδέχεται να υπόκεινται σε κυπριακή Έκτακτη Αμυντική Εισφορά (“ΕΑΕ”) όταν λαμβάνουν οικονομικά οφέλη από κυπριακές φορολογικοί κάτοικοι εταιρείες εκτός των συνήθων διανομών μερισμάτων.

Οι κανόνες εφαρμόζονται σε:

• άμεσους μετόχους, και
• έμμεσους μετόχους

που είναι φυσικά πρόσωπα.

Οι τροποποιήσεις επεκτείνουν επομένως το πλαίσιο της κυπριακής ΕΑΕ πέραν των επίσημων διανομών μερισμάτων και επικεντρώνονται όλο και περισσότερο στο πραγματικό οικονομικό όφελος που λαμβάνει ο μέτοχος.

Εφαρμοστέος Φορολογικός Συντελεστής

Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, τα disguised dividends που λαμβάνονται από φυσικά πρόσωπα υπόκεινται σε κυπριακή ΕΑΕ με συντελεστή:

• 10%.

Ο συντελεστής 10% αντιστοιχεί ουσιαστικά στο διπλάσιο του κανονικού συντελεστή ΕΑΕ 5% που εφαρμόζεται στα συνήθη μερίσματα από την 1η Ιανουαρίου 2026.

Ο αυξημένος συντελεστής καταδεικνύει την πρόθεση της νομοθεσίας να αποθαρρύνει:

• την ιδιωτική χρήση εταιρικών περιουσιακών στοιχείων,
• τις έμμεσες οικονομικές διανομές, και
• τη μεταφορά αξίας προς μετόχους εκτός των συνήθων μηχανισμών διανομής μερισμάτων.

Ιδιωτική Χρήση Περιουσιακών Στοιχείων της Εταιρείας

Οι κανόνες συγκεκαλυμμένης διανομής εφαρμόζονται όταν:

• μέτοχος, ή
• πρόσωπο συνδεδεμένο με τον μέτοχο

χρησιμοποιεί περιουσιακά στοιχεία της εταιρείας για προσωπικούς σκοπούς.

Οι κανόνες είναι ιδιαίτερα σημαντικοί για:

• οικογενειακές εταιρείες,
• ιδιωτικές επενδυτικές δομές,
• holding εταιρείες, και
• εταιρικούς ομίλους με περιορισμένο αριθμό μετόχων.

Υπολογισμός της Συγκεκαλυμμένης Διανομής

Το ποσό που θεωρείται συγκεκαλυμμένη διανομή υπολογίζεται γενικά με βάση:

• την αγοραία αξία του περιουσιακού στοιχείου, και
• το ποσοστό προσωπικής χρήσης.

Γενικά:

• η αγοραία αξία του περιουσιακού στοιχείου κατά την έναρξη της προσωπικής χρήσης πολλαπλασιάζεται με το σχετικό ποσοστό ιδιωτικής χρήσης, και
• σε περίπτωση μεταγενέστερης αύξησης του ποσοστού προσωπικής χρήσης, ενδέχεται να προκύπτει πρόσθετη συγκεκαλυμμένη διανομή.

Όταν το σχετικό περιουσιακό στοιχείο δεν συνδέεται με τις επιχειρηματικές δραστηριότητες της εταιρείας, το ποσοστό προσωπικής χρήσης θεωρείται γενικά:

• 100%.

Η νομοθεσία προβλέπει επίσης ότι μείωση του ποσοστού προσωπικής χρήσης δεν δημιουργεί δικαίωμα επιστροφής κυπριακής ΕΑΕ που επιβλήθηκε προηγουμένως.

Μεταβίβαση Περιουσιακών Στοιχείων Κάτω από την Αγοραία Αξία

Το αναθεωρημένο πλαίσιο εφαρμόζεται επίσης όταν περιουσιακά στοιχεία εταιρείας μεταβιβάζονται:

• σε μέτοχο, ή
• σε πρόσωπο συνδεδεμένο με τον μέτοχο

σε αξία χαμηλότερη της αγοραίας.

Στις περιπτώσεις αυτές, η συγκεκαλυμμένη διανομή υπολογίζεται γενικά ως:

• η αγοραία αξία του περιουσιακού στοιχείου κατά την ημερομηνία μεταβίβασης,
  μείον
• το τίμημα που πράγματι καταβλήθηκε.

Το ποσό της συγκεκαλυμμένης διανομής μπορεί επίσης να μειώνεται κατά οποιοδήποτε ποσό έχει ήδη υποβληθεί σε κυπριακή ΕΑΕ στο πλαίσιο των κανόνων προσωπικής χρήσης.

Συνδεδεμένα Πρόσωπα

Η έννοια των συνδεδεμένων προσώπων ακολουθεί τις πρόνοιες του:

• Άρθρου 33 του περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμου.

Οι πρόνοιες επεκτείνονται επομένως πέραν της άμεσης σχέσης μετόχου και μπορούν να εφαρμόζονται σε οφέλη που παρέχονται σε:

• συζύγους,
• μέλη οικογένειας, και
• άλλα συνδεδεμένα πρόσωπα

σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία.

Περιπτώσεις στις Οποίες οι Κανόνες Δεν Εφαρμόζονται

Οι κανόνες συγκεκαλυμμένης διανομής γενικά δεν εφαρμόζονται:

• όταν τα περιουσιακά στοιχεία είχαν αρχικά δωρηθεί στην εταιρεία από τον σχετικό μέτοχο ή συνδεδεμένο πρόσωπο,
• όταν εφαρμόζονται ήδη οι πρόνοιες παροχής σε είδος – benefit-in-kind του Κυπριακού Φορολογικού Νόμου, ή
• όταν η σχετική διανομή πραγματοποιείται στο πλαίσιο:
  • μείωσης κεφαλαίου,
  • διάλυσης εταιρείας, ή
  • εκκαθάρισης.

Η αλληλεπίδραση μεταξύ των κανόνων συγκεκαλυμμένης διανομής και άλλων κυπριακών φορολογικών προνοιών παραμένει επομένως ιδιαίτερα σημαντική στην πράξη.

Μη Επιστροφή ΕΑΕ

Η νομοθεσία προβλέπει ρητά ότι δεν παρέχονται επιστροφές κυπριακής ΕΑΕ που επιβλήθηκε στο πλαίσιο των κανόνων συγκεκαλυμμένης διανομής.

Κατά συνέπεια, όταν επιβληθεί κυπριακή ΕΑΕ στο πλαίσιο του καθεστώτος συγκεκαλυμμένης διανομής, μεταγενέστερες μειώσεις προσωπικής χρήσης ή αλλαγές περιστάσεων δεν ανατρέπουν γενικά την αρχική φορολογική επιβάρυνση.

Αλληλεπίδραση με τους Κανόνες Παροχές σε Είδος – Benefit-in-Kind

Η νομοθεσία διευκρινίζει επίσης την αλληλεπίδραση μεταξύ των κανόνων συγκεκαλυμμένης διανομής και των κανόνων παροχή σε είδος – benefit-in-kind του Κυπριακού Φορολογικού Νόμου.

Περιουσιακά στοιχεία που χρησιμοποιούνται από μετόχους και για τα οποία έχει ήδη επιβληθεί κυπριακή ΕΑΕ στο πλαίσιο της συγκεκαλυμμένης διανομής εξαιρούνται γενικά από την εφαρμογή:

• του Άρθρου 33 του περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμου.

Σκοπός της πρόνοιας είναι γενικά η αποφυγή επικάλυψης φορολόγησης βάσει διαφορετικών κυπριακών φορολογικών προνοιών.

Κύπριοι Non-Dom Φορολογικοί Κάτοικοι

Οι κανόνες συγκεκαλυμμένης διανομής εφαρμόζονται γενικά σε φορολογικούς κατοίκους Κύπρου που λαμβάνουν συγκεκαλυμμένη διανομή από κυπριακές φορολογικοί κάτοικοι εταιρείες.

Ωστόσο, φυσικά πρόσωπα που επωφελούνται από το κυπριακό καθεστώς non-dom ενδέχεται να συνεχίσουν να απολαμβάνουν εξαίρεση από κυπριακή ΕΑΕ, υπό τις σχετικές προϋποθέσεις της νομοθεσίας.

Το καθεστώς domicile παραμένει επομένως ιδιαίτερα σημαντικό κατά την αξιολόγηση της πρακτικής εφαρμογής των κανόνων συγκεκαλυμμένης διανομής.

Πιστοποιητικά Μετόχων και Υποχρεώσεις Αναφοράς

Οι εταιρείες που διανέμουν μερίσματα, περιλαμβανομένων και των συγκεκαλυμμένων διανομών, υποχρεούνται να εκδίδουν πιστοποιητικά προς τους μετόχους στα οποία αναφέρεται το ποσό του μερίσματος, οποιοδήποτε ποσό θεωρείται συγκεκαλυμμένη διανομή, η κυπριακή Έκτακτη Αμυντική Εισφορά (“ΕΑΕ”) που παρακρατήθηκε, καθώς και το φορολογικό έτος από το οποίο προκύπτουν τα σχετικά κέρδη.

Πρακτικά Παραδείγματα

Παράδειγμα 1 – Ιδιωτική Χρήση Εταιρικού Περιουσιακού Στοιχείου

Κύπριος μέτοχος χρησιμοποιεί ακίνητο που ανήκει στην εταιρεία για προσωπικούς σκοπούς.

Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, η προσωπική χρήση του ακινήτου ενδέχεται να δημιουργεί συγκεκαλυμμένη διανομή που υπόκειται σε κυπριακή ΕΑΕ με συντελεστή 10%.

Παράδειγμα 2 – Μεταβίβαση Περιουσιακού Στοιχείου Κάτω από την Αγοραία Αξία

Κυπριακή εταιρεία μεταβιβάζει όχημα σε μέτοχο σε τιμή σημαντικά χαμηλότερη της αγοραίας αξίας.

Η διαφορά μεταξύ:

• της αγοραίας αξίας του οχήματος, και
• του τιμήματος που καταβλήθηκε

ενδέχεται να θεωρηθεί συγκεκαλυμμένη διανομή για σκοπούς κυπριακής ΕΑΕ.

Παράδειγμα 3 – Μη Επιχειρηματικό Περιουσιακό Στοιχείο

Μέτοχος χρησιμοποιεί περιουσιακό στοιχείο της εταιρείας το οποίο δεν συνδέεται με τις επιχειρηματικές δραστηριότητες της εταιρείας.

Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, το ποσοστό προσωπικής χρήσης μπορεί να θεωρείται 100%, αυξάνοντας τη δυνητική έκθεση σε κυπριακή ΕΑΕ.

Πρακτική Επίδραση της Μεταρρύθμισης

Οι κανόνες συγκεκαλυμμένης διανομής αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα αντικαταχρηστικά μέτρα που εισάγονται στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της κυπριακής ΕΑΕ.

Οι τροποποιήσεις ενδέχεται να επηρεάσουν ιδιαίτερα:

• εταιρείες με περιορισμένο αριθμό μετόχων,
• οικογενειακές επιχειρήσεις,
• επενδυτικές holding structures,
• σχεδιασμούς χρήσης εταιρικών περιουσιακών στοιχείων, και
• ιδιωτική χρήση εταιρικών περιουσιακών στοιχείων.

Κυπριακές εταιρείες και μέτοχοι ενδέχεται επομένως να χρειαστεί να επανεξετάσουν:

• τη χρήση εταιρικών περιουσιακών στοιχείων από μετόχους,
• μεταβιβάσεις περιουσιακών στοιχείων,
• τεκμηρίωση αγοραίας αξίας,
• συναλλαγές με συνδεδεμένα πρόσωπα, και
• την αλληλεπίδραση με τους κανόνες παροχές σε είδος – benefit-in-kind.

Η σημασία σωστής τεκμηρίωσης και εμπορικής αιτιολόγησης αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά στο πλαίσιο του νέου φορολογικού πλαισίου.

Σχόλιο

Οι κανόνες συγκεκαλυμμένης διανομής στην Κύπρο αντικατοπτρίζουν μια ευρύτερη μετατόπιση προς φορολόγηση βασισμένη στην οικονομική ουσία και αυξημένο έλεγχο έμμεσων οικονομικών ωφελημάτων που λαμβάνουν οι μέτοχοι.

Το νέο πλαίσιο επεκτείνει σημαντικά τις περιπτώσεις στις οποίες μπορεί να προκύψει κυπριακή ΕΑΕ ακόμη και χωρίς επίσημη διανομή μερίσματος.

Παράλληλα, η αλληλεπίδραση μεταξύ:

• συγκεκαλυμμένης διανομής,
• Πρόνοιες παροχής σε είδος,
• κεφαλαιουχικών διανομών, και
• του διευρυμένου ορισμού μερίσματος

αναμένεται να παραμείνει ιδιαίτερα τεχνική και εξαρτώμενη από τα πραγματικά περιστατικά κάθε περίπτωσης.

Οι τροποποιήσεις ενισχύουν επομένως τη σημασία προσεκτικού φορολογικού σχεδιασμού και σωστής διάρθρωσης συμφωνιών που αφορούν εταιρικά περιουσιακά στοιχεία και μετόχους.

Επικοινωνία με τη Rightax