Χαμηλής Φορολογίας και Μη Συνεργάσιμες Δικαιοδοσίες της ΕΕ – Φορολογικές Επιπτώσεις στην Κύπρο

Η κυπριακή φορολογική νομοθεσία περιλαμβάνει ειδικές διατάξεις κατά της φοροαποφυγής που στοχεύουν σε πληρωμές προς εταιρείες που είναι εγκατεστημένες σε δικαιοδοσίες χαμηλής φορολογίας και σε μη συνεργάσιμες (μαύρη λίστα ΕΕ) δικαιοδοσίες.

Οι κανόνες αυτοί είναι ιδιαίτερα σημαντικοί για κυπριακές εταιρείες που πραγματοποιούν διασυνοριακές πληρωμές όπως μερίσματα, τόκους και δικαιώματα (royalties), και αποτελούν μέρος της ευρύτερης φορολογικής μεταρρύθμισης της Κύπρου με στόχο την αποτροπή μεταφοράς κερδών και την εναρμόνιση με τα διεθνή πρότυπα.

1. Κατάλογος δικαιοδοσιών χαμηλής φορολογίας – 2026

Το Τμήμα Φορολογίας Κύπρου εκδίδει εγκυκλίους που καθορίζουν τις δικαιοδοσίες που θεωρούνται χαμηλής φορολογίας για σκοπούς κυπριακής φορολογίας.

Με βάση τη σχετική εγκύκλιο, οι ακόλουθες δικαιοδοσίες περιλαμβάνονται στον κατάλογο για το 2026:

• Ανγκουίλα (Anguilla)
• Βανουάτου (Vanuatu)
• Βερμούδες (Bermuda)
• Βρετανικές Παρθένοι Νήσοι (British Virgin Islands)
• Γκέρνσεϊ (Guernsey)
• Νήσοι Κέιμαν (Cayman Islands)
• Νήσοι Τερκς και Κάικος (Turks and Caicos Islands)
• Νήσος του Μαν (Isle of Man)
• Μπαχάμες (Bahamas)
• Μπαχρέιν (Bahrain)
• Τζέρσεϊ (Jersey)

Ο κατάλογος καθορίζεται από τη σχετική εγκύκλιο του Τμήματος Φορολογίας και πρέπει να επανεξετάζεται κάθε έτος μαζί με τυχόν μεταγενέστερες ενημερώσεις.

2. Πεδίο εφαρμογής

Οι διατάξεις παρακράτησης φόρου εφαρμόζονται μόνο σε πληρωμές προς συνδεδεμένες εταιρείες, δηλαδή όταν η αλλοδαπή εταιρεία κατέχει άμεσα ή έμμεσα τουλάχιστον 50% του μετοχικού κεφαλαίου ή των δικαιωμάτων ψήφου της κυπριακής εταιρείας.

Πρέπει να πληρούνται σωρευτικά οι ακόλουθες προϋποθέσεις:

• Η αλλοδαπή εταιρεία είναι συνδεδεμένη (συμμετοχή ≥50%), και
• Είναι εγκατεστημένη σε δικαιοδοσία χαμηλής φορολογίας ή σε μη συνεργάσιμη δικαιοδοσία της ΕΕ

Συμμετοχή ακριβώς 50% εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής, ενώ συμμετοχή κάτω από 50% δεν εμπίπτει.

Οι διατάξεις εφαρμόζονται σε άμεσες πληρωμές προς τον άμεσο δικαιούχο, υπό το πλαίσιο των σχετικών κανόνων κατά της φοροαποφυγής.

3. Δικαιοδοσίες χαμηλής φορολογίας και φορολογικές επιπτώσεις

Οι δικαιοδοσίες χαμηλής φορολογίας καθορίζονται μέσω εγκυκλίων του Τμήματος Φορολογίας, οι οποίες προσδιορίζουν τις χώρες που θεωρούνται χαμηλής φορολογίας για σκοπούς των σχετικών διατάξεων.

Παρόλο που η νομοθεσία αναφέρεται γενικά σε δικαιοδοσίες με σημαντικά χαμηλότερη φορολογία (κάτω από το 50% του εταιρικού φορολογικού συντελεστή της Κύπρου), στην πράξη εφαρμόζονται μόνο οι δικαιοδοσίες που περιλαμβάνονται στις σχετικές εγκυκλίους.

Φορολογική μεταχείριση (από 1 Ιανουαρίου 2026)

Για πληρωμές προς συνδεδεμένες εταιρείες σε αυτές τις δικαιοδοσίες:

• Μερίσματα: 5% παρακράτηση φόρου
• Τόκοι: χωρίς παρακράτηση, αλλά μη εκπιπτόμενη δαπάνη
• Δικαιώματα: χωρίς παρακράτηση, αλλά μη εκπιπτόμενη δαπάνη

4. Μη συνεργάσιμες δικαιοδοσίες της ΕΕ και φορολογικές επιπτώσεις

Μια δικαιοδοσία θεωρείται μη συνεργάσιμη για σκοπούς Κύπρου όταν περιλαμβάνεται στον κατάλογο μη συνεργάσιμων δικαιοδοσιών της ΕΕ:

• κατά τον χρόνο της συναλλαγής, και
• επίσης στον κατάλογο του προηγούμενου ημερολογιακού έτους

Παρακράτηση φόρου (από 16 Απριλίου 2025)

Για πληρωμές προς συνδεδεμένες εταιρείες:

• Μερίσματα: 17% παρακράτηση φόρου
• Τόκοι: 17% παρακράτηση φόρου
• Δικαιώματα: 10% παρακράτηση φόρου

Οι διατάξεις εφαρμόζονται όταν η δικαιοδοσία θεωρείται μη συνεργάσιμη σύμφωνα με τους κανόνες της ΕΕ και πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις.

5. Ουσία και εμπορική αιτιολόγηση

Η εφαρμογή των πιο πάνω διατάξεων εξαρτάται επίσης από το κατά πόσο η λήπτρια εταιρεία διαθέτει επαρκή οικονομική ουσία (Substance) και κατά πόσο η δομή αντανακλά πραγματικούς εμπορικούς λόγους.

Η κυπριακή εταιρεία οφείλει να:

• διατηρεί επαρκή τεκμηρίωση
• αποδεικνύει πραγματική οικονομική δραστηριότητα της αλλοδαπής εταιρείας
• τεκμηριώνει την εμπορική λογική της δομής

Στην πράξη, ενδέχεται να μην εφαρμόζονται τα αμυντικά μέτρα όταν πληρούνται τα κριτήρια ουσίας (συνήθως βάσει δοκιμής “5 από 6”) και υπάρχει πραγματική οικονομική δραστηριότητα και έγκυρη εμπορική αιτιολόγηση.

Κριτήρια ουσίας (σύνοψη)

• Ανεξάρτητη λήψη αποφάσεων
• Τοπική παρουσία διοίκησης
• Φυσική παρουσία (γραφεία / υποδομές)
• Διοίκηση στη χώρα εγκατάστασης
• Λειτουργικές δαπάνες ανάλογες δραστηριότητας
• Μη ύπαρξη δομής τύπου ενδιάμεσης – conduit

Εάν δεν πληρούνται επαρκώς τα πιο πάνω, ενδέχεται να εφαρμοστούν παρακράτηση φόρου ή μη αναγνώριση δαπανών.

6. Πρακτικές επιπτώσεις για κυπριακές εταιρείες

Οι κυπριακές εταιρείες που πραγματοποιούν συναλλαγές με εταιρείες σε τέτοιες δικαιοδοσίες θα πρέπει να εξετάζουν:

• πιθανή παρακράτηση φόρου σε μερίσματα
• μη αναγνώριση δαπανών για τόκους και δικαιώματα
• αυξημένο έλεγχο από το Τμήμα Φορολογίας
• επιπτώσεις σε διεθνείς δομές και χρηματοδοτήσεις

Κάθε περίπτωση πρέπει να αξιολογείται με βάση τα συγκεκριμένα πραγματικά δεδομένα.

Σημαντική σημείωση για τα ποσοστά παρακράτησης

Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο:

• Για μη συνεργάσιμες δικαιοδοσίες ΕΕ: έως 17% (μερίσματα/τόκοι) και 10% (δικαιώματα)
• Για δικαιοδοσίες χαμηλής φορολογίας: 5% στα μερίσματα, ενώ τόκοι και δικαιώματα δεν εκπίπτουν

Οι κανόνες αυτοί αποτελούν μέρος των μέτρων κατά της μεταφοράς κερδών σε χαμηλής φορολογίας ή μη συνεργάσιμες δικαιοδοσίες.

Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε

Επικοινωνήστε μαζί μας για αξιολόγηση των φορολογικών επιπτώσεων διασυνοριακών πληρωμών, αναδιάρθρωση εταιρικών δομών ή συμμόρφωση με τους κανόνες παρακράτησης φόρου στην Κύπρο.

Επικοινωνήστε με τη Rightax

Κινητό: +357 99 108 510
Email: [email protected]

Αποποίηση ευθύνης: Οι πιο πάνω πληροφορίες παρέχονται μόνο για γενική ενημέρωση και δεν αποτελούν νομική ή φορολογική συμβουλή. Συνιστάται να συμβουλεύεστε κατάλληλα καταρτισμένο επαγγελματία για συμβουλές προσαρμοσμένες στις ιδιαίτερες περιστάσεις σας.