Στο πλαίσιο της φορολογικής μεταρρύθμισης εισάγεται το Άρθρο 20Δ του περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμου, το οποίο καθορίζει ειδικό φορολογικό καθεστώς για δικαιώματα προαίρεσης αγοράς μετοχών (share options) ή δικαιώματα αγοράς μετοχών που παραχωρούνται σε υπαλλήλους ή διευθυντές εταιρείας.

Σύμφωνα με τις νέες διατάξεις, το όφελος που προκύπτει από την άσκηση των δικαιωμάτων αυτών μπορεί να φορολογείται με σταθερό συντελεστή 8%, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Το όφελος:

• θεωρείται εισόδημα που εμπίπτει στο Άρθρο 5(1) του Νόμου,

• φορολογείται με συντελεστή 8%, και

• δεν προστίθεται σε οποιοδήποτε άλλο εισόδημα του φορολογουμένου για σκοπούς υπολογισμού των φορολογικών κλιμάκων.

Η ρύθμιση αυτή στοχεύει κυρίως στην ενίσχυση νεοφυών επιχειρήσεων και καινοτόμων εταιρειών, οι οποίες χρησιμοποιούν συχνά μετοχικά κίνητρα για την προσέλκυση και διατήρηση εξειδικευμένου προσωπικού.

Προϋποθέσεις εφαρμογής του συντελεστή 8%

Η προνομιακή φορολόγηση εφαρμόζεται μόνο εφόσον τα δικαιώματα παραχωρούνται στο πλαίσιο σχεδίου κινήτρων που εγκρίνεται από τον Έφορο Φορολογίας.

Το σχέδιο πρέπει να πληροί τις ακόλουθες προϋποθέσεις.

Ελάχιστη περίοδος κατοχύρωσης

Τα δικαιώματα πρέπει να έχουν ελάχιστη περίοδο κατοχύρωσης (vesting period) τριών ετών.

Η περίοδος αυτή δεν μπορεί να αρχίζει πριν την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου κινήτρων από τον Έφορο Φορολογίας.

Μη μεταβίβαση δικαιωμάτων

Τα δικαιώματα που παραχωρούνται σε υπάλληλο ή διευθυντή δεν μπορούν να μεταβιβαστούν πριν την ολοκλήρωση της περιόδου κατοχύρωσης.

Μετοχές που καλύπτονται

Τα δικαιώματα πρέπει να αφορούν:

• μετοχές της εταιρείας εργοδότη, ή

• μετοχές εταιρείας που κατέχει άμεσα ή έμμεσα συμμετοχή στον εργοδότη.

Οι μετοχές πρέπει να φέρουν τα ίδια δικαιώματα και υποχρεώσεις με τις συνήθεις μετοχές, με εξαίρεση ενδεχομένως το δικαίωμα ψήφου.

Ελάχιστη τιμή εξάσκησης

Η τιμή εξάσκησης (strike price) δεν μπορεί να είναι χαμηλότερη από 50% της αξίας των μετοχών κατά την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου από τον Έφορο Φορολογίας.

Περιορισμοί του προνομιακού καθεστώτος

Η εφαρμογή του συντελεστή 8% υπόκειται σε συγκεκριμένους περιορισμούς.

Περιορισμός βάσει εισοδήματος

Το μέρος του οφέλους που μπορεί να φορολογηθεί με συντελεστή 8% δεν μπορεί να υπερβαίνει ποσό ίσο με το διπλάσιο της αμοιβής από εργασία που λαμβάνει ο υπάλληλος ή διευθυντής κατά το έτος κατοχύρωσης των δικαιωμάτων.

Οποιοδήποτε επιπλέον ποσό φορολογείται με τις κανονικές φορολογικές κλίμακες εισοδήματος φυσικών προσώπων.

Συνολικό όριο δεκαετίας

Το συνολικό όφελος που μπορεί να φορολογηθεί με συντελεστή 8% δεν μπορεί να υπερβαίνει €1.000.000 σε οποιαδήποτε κυλιόμενη περίοδο δέκα ετών απασχόλησης.

Μη εφαρμογή σε συνδεδεμένα πρόσωπα

Το καθεστώς δεν εφαρμόζεται σε περιπτώσεις όπου τα δικαιώματα παραχωρούνται σε πρόσωπο που θεωρείται συνδεδεμένο πρόσωπο σύμφωνα με το Άρθρο 33 του Νόμου.

Παράδειγμα – Όφελος που φορολογείται εξ ολοκλήρου με 8%

Έστω ότι στις 1 Φεβρουαρίου 2026 η Εταιρεία Χ Λτδ παραχωρεί 10.000 δικαιώματα προαίρεσης αγοράς μετοχών στον διευθυντή Α.

Βασικά στοιχεία:

Όφελος από την εξάσκηση των δικαιωμάτων:

$$(€13-€5)\times 10.000=€80.000$$

Μέγιστο ποσό που μπορεί να φορολογηθεί με 8%:

$$€60.000\times 2=€120.000$$

Επειδή το όφελος είναι €80.000, δηλαδή μικρότερο από το όριο, ολόκληρο το ποσό φορολογείται με 8%.

Φόρος:

$$€80.000\times 8\%=€6.400$$

Παράδειγμα – Όφελος που υπερβαίνει το όριο

Έστω ότι στις 1 Ιουνίου 2026 η Εταιρεία Ζ Λτδ παραχωρεί 20.000 δικαιώματα αγοράς μετοχών στον διευθυντή Β.

Όφελος από την εξάσκηση:

$$(€20-€6)\times 20.000=€280.000$$

Μέγιστο ποσό που μπορεί να φορολογηθεί με 8%:

$$€100.000\times 2=€200.000$$

Άρα:

• €200.000 φορολογούνται με 8%

• €80.000 φορολογούνται με τις κανονικές φορολογικές κλίμακες

Φορολογία:

Μεταβατική διάταξη

Οι εργοδότες μπορούν να υποβάλουν υφιστάμενα σχέδια κινήτρων στον Έφορο Φορολογίας εντός έξι μηνών από την 1 Ιανουαρίου 2026, ακόμη και αν η περίοδος κατοχύρωσης είχε αρχίσει πριν από την ημερομηνία αυτή, υπό την προϋπόθεση ότι η ελάχιστη τριετής περίοδος κατοχύρωσης δεν έχει λήξει.

Σχόλιο πολιτικής

Η εισαγωγή του προνομιακού συντελεστή 8% για μετοχικά κίνητρα εργαζομένων αποτελεί σημαντική εξέλιξη για το κυπριακό φορολογικό σύστημα.

Οι εταιρείες τεχνολογίας και οι νεοφυείς επιχειρήσεις συχνά χρησιμοποιούν μετοχικά σχέδια κινήτρων ως μέσο προσέλκυσης και διατήρησης ταλαντούχων εργαζομένων.

Με το νέο καθεστώς, η Κύπρος επιχειρεί να ενισχύσει το επιχειρηματικό της περιβάλλον και να καταστεί πιο ελκυστική για καινοτόμες επιχειρήσεις και επενδύσεις υψηλής τεχνολογίας.